Ders Planı Şablonunda Değerlendirmeyi Planlama
Ders planı şablonunda değerlendirme, öğrenme hedefinden başlayarak gözlemlenebilir kanıtı, bu kanıtı üretecek yöntem ve zamanlamayı, kanıtı yorumlayacak başarı ölçütlerini ve gerektiğinde verilecek öğretim yanıtını önceden eşleştirmektir. Plan, yalnızca bir etkinliğin tamamlandığını değil, öğrencinin amaçlanan öğrenmeyi gösterip göstermediğini ve sonucun hangi öğretim kararını destekleyeceğini açıkça göstermelidir.

Ders planında değerlendirme planlama akışı
Her karar bir önceki karara dayanır. Amaç, öğrenme hedefini ders sırasında toplanabilecek ve yorumlanabilecek kanıta dönüştürmektir.
-
Öğrenme hedefini netleştirinÖğrencinin hangi bilgi, beceri veya gözlemlenebilir performansı göstermesi bekleniyor?
-
Gerekli kanıtı tanımlayınHedefi gerçekten gösterecek yanıt, ürün, karar veya performans nedir?
-
Yöntemi ve görevi seçinHangi soru, gözlem, yazılı yanıt, kısa sınav veya performans görevi bu kanıtı ortaya çıkarabilir?
-
Zamanlamayı karara bağlayınKanıt; başlangıçta hazırbulunuşluğu, öğretim sırasında bir sonraki adımı veya ders sonunda takip çalışmasını mı yönlendirecek?
-
Başarı ölçütlerini belirleyinKanıtta hangi gözlemlenebilir özellikler hedefin karşılandığını gösterecek?
-
Kaydedin ve doğrulayınDers aşamasını, yöntemi, beklenen kanıtı, ölçütleri ve yararlıysa öğretim yanıtını yazın; ardından uyum, yorumlanabilirlik ve yapılabilirliği kontrol edin.
Kontrol kuralı: Hedef → kanıt → yöntem/görev → zamanlama → ölçüt → kayıt zincirindeki bir öğe amaçlanan öğrenmeyle uyuşmuyorsa planı o noktadan revize edin.
Öğrenme hedefi öğrencinin neyi göstermesi gerektiğini tanımlar; değerlendirme yöntemi bu kanıtı uygun bir ders anında ortaya çıkarır, başarı ölçütleri ise kanıtın nasıl yorumlanacağını açıklar. Yöntem ve zamanlama, hedefe ve sınıf koşullarına göre seçilmeli; sonuç öğretime devam etme, yeniden ele alma veya uyarlama kararını desteklemelidir.
Örneğin, hedef öğrencilerden bir süreci açıklamalarını istiyorsa rehberli uygulamadan sonra kısa bir yazılı açıklama toplanabilir ve yanıt hedefe özgü ölçütlerle değerlendirilebilir. Bu nedenle ilk kontrol, hedef–kanıt–yöntem uyumudur.
İçindekiler
Değerlendirmeyi Öğrenme Hedefiyle Eşleştirin
Değerlendirme uyumu, değerlendirmenin öğrenme hedefinde belirtilen bilgi, beceri veya gözlemlenebilir performansı ortaya çıkarıp çıkarmamasına bağlıdır; değerlendirmenin yalnızca aynı konuyla ilgili olması yeterli değildir.
Kanıtlar, öğretmenin öğrencilerin amaçlanan öğrenmeyi gösterip göstermediğini yorumlamasına olanak tanımalıdır.
Açıklamalı örnek, bir öğrenme hedefinin, amaçlanan performansı değerlendirmek için gereken kanıtlara ve değerlendirme yöntemine nasıl bağlanabileceğini gösterir.
Ölçülebilir bir öğrenme hedefi, gereken performansı açık hale getirir ve hangi kanıtların gerekli olduğuna ve hangi değerlendirme yönteminin bunları ortaya çıkarabileceğine karar vermek için temel sağlar.
Aşağıdaki sıralama, uyumu konu benzerliğine dayanmak yerine hedefin gözlemlenebilir talebinden gereken kanıtlara ve ardından uygun bir yönteme geçerek sınar.
Bu yüzden farklı hedef talepleri, farklı kanıt biçimleri ve farklı değerlendirme yöntemleri gerektirebilir.
- Hedefin gözlemlenebilir talebini belirleyin. Öğrencilerden bilgiyi hatırlamaları veya tanımaları, bir fikri açıklamaları, bilgiyi uygulamaları ya da bir beceriyi sergilemeleri mi beklendiğini belirleyin.
- Gereken kanıtları tanımlayın. Hedefin talebini gösterecek öğrenci yanıtını veya performansını belirtin; hatırlama veya tanıma doğru bir yanıt gerektirebilirken açıklama, uygulama veya performans bu yeteneği gösteren kanıt gerektirir.
- Bu kanıtları ortaya çıkarabilecek bir değerlendirme yöntemi seçin. Yalnızca aynı konuyu kapsadığı için bir yöntem seçmek yerine, ders koşulları altında yorumlanabilir bir yanıt üretebilecek bir yöntem seçin.
Örneğin, öğrencilerden bir süreci açıklamalarını isteyen bir hedef, açıklamalarına dair kanıt gerektirirken, süreci gerçekleştirmelerini isteyen bir hedef, performansın kendisinden gelen kanıt gerektirir.
Bu yüzden öğrenme hedefi farklı bir gözlemlenebilir performans biçimi gerektirdiğinde değerlendirme yöntemi de değişmelidir.
Amaçlanan Öğrenmeyi Gösterecek Kanıtları Tanımlayın
Öğrenme kanıtı, amaçlanan öğrenmeyle doğrudan ilgili, gözlemlenebilir bir yanıt, ürün, performans veya karar olmalıdır.
Öğrenme hedefine bağlı olarak bu kanıt; öğretmenin yorumlayabileceği somut bir öğe sunan yazılı görev yanıtında, sözlü açıklamada, öğrenci çalışmasında veya görev performansında görülebilir.
Görsel, bir etkinliği tamamlamak ile gözlemlenebilir kanıt üretmek arasındaki ayrımı gösterir; ölçütler ise bu kanıtı belirtilen hedefe ilişkin öğrenmeyi yorumlamak için kullanışlı kılan özellikleri tanımlar.
- Gözlemlenebilir: Yanıt, açıklama, öğrenci çalışması, performans veya karar görülebilir, duyulabilir ya da başka bir şekilde incelenebilir.
- Belirli: Kanıt, yalnızca katılımı veya tamamlamayı göstermek yerine değerlendirilen bilginin, becerinin veya performansın tanımlanabilir bir özelliğini içerir.
- Amaçlanan öğrenmeyle bağlantılı: Gözlemlenebilir özellik, öğrenme hedefinin öğrenciden göstermesini istediği şeye karşılık gelir; böylece o hedefe dair bir çıkarımı destekleyebilir.
Bir etkinliği tamamlamak, tamamlama hedefte ifade edilen bilgiyi, beceriyi veya performansı göstermediği sürece tek başına yeterli kanıt değildir.
Örneğin, bir çalışma sayfasını bitirmek öğrenci çalışmasının tamamlandığını gösterirken, o çalışma sayfasındaki yanıtlar amaçlanan öğrenmeyle bağlantılı gözlemlenebilir bir yanıt gerektiriyorsa öğrenme kanıtı sağlayabilir.
Tek bir görev yanıtı, bir öğrencinin o görevde neyi gösterdiğine dair bir çıkarımı destekleyebilir, ancak tek başına kalıcı veya kapsamlı öğrenmeyi ortaya koymaz.
Bu yüzden kanıt, yalnızca bir etkinliğin gerçekleştiğini kaydetmek yerine belirtilen hedefe dair bir çıkarımı desteklemelidir.
Kanıtları Değerlendirmek İçin Başarı Ölçütlerini Belirleyin
Başarı ölçütleri ders hedefine bağlıdır ve kanıtların amaçlanan ders çıktısını yansıtıp yansıtmadığını değerlendirmek için kullanılan gözlemlenebilir koşulları belirtir.
Bu ölçütler, belirsiz yargılara veya keyfi bir yüzdeye dayanmak yerine öğretmenin kanıtta gözlemlemesi gereken özellikleri tanımlamalıdır; örneğin doğruluk, tamlık, nitelik, bağımsızlık veya uygulama.
İlgili ölçütler, ders hedefinin öğrencilerden neyi göstermelerini istediğine göre değişir.
Örneğin, "iyi açıklama" gibi belirsiz bir ölçütü, gerekli fikirleri içerme ve bunları doğru biçimde ilişkilendirme gibi gözlemlenebilir koşullarla değiştirmek, tam bir notlandırma rubriği oluşturmadan kanıtı daha yorumlanabilir kılar.
Açıklamalı örnek, belirli ölçütlerin bir öğrenci yanıtını amaçlanan çıktısına göre nasıl değerlendirilebilir kıldığını gösterir.
- Doğruluk: Doğruluğun ders hedefinin bir parçası olduğu durumlarda gerekli bilgi, akıl yürütme veya uygulama doğrudur; bu, kanıtın amaçlanan bilgiyi veya beceriyi yansıtıp yansıtmadığını değerlendirmeye yardımcı olur.
- Tamlık: Yanıt, temel bir öğeyi atlamak yerine amaçlanan çıktının gerekli bölümlerini içerir; bu, kanıtın belirtildiği şekliyle hedefi ele alıp almadığını gösterir.
- Nitelik: Yanıtın ilgili bir özelliği, "iyi" gibi bir etiket yerine fikirlerin tutarlı biçimde ilişkilendirilmesi gibi gözlemlenebilir bir koşulla tanımlanır; bu, yargıyı yorumlanabilir kılar.
- Uygulama: Öğrenci, gerekli bilgiyi veya yöntemi ders hedefinde belirtilen bağlamda uygular; doğru uygulamanın amaçlanan performans olduğu durumlarda kanıtı değerlendirmeye yardımcı olur.
- Bağımsızlık: Bağımsız performans hedefin bir parçası olduğunda öğrenci, gerekli yanıtı veya performansı yardım almadan üretir; bu, bağımsız kanıtı destekle üretilen kanıttan ayırır.
Gereken Kanıtları Üreten Değerlendirme Yöntemlerini Seçin
Değerlendirme yöntemi seçimi, ders hedefinin gerektirdiği kanıtla başlamalı; ardından ders koşulları altında bu kanıtı ortaya çıkarabilecek yöntem seçilmelidir.
Karşılaştırma, yaygın yöntemleri ürettikleri kanıtlara, uygun kullanımlarına ve yorumlamayı etkileyen pratik sınırlamalarına göre düzenler.
Soru sorma, sözlü açıklamalar veya kısa yanıtlar ortaya çıkarabilir ve öğretmenin anında kanıta ihtiyaç duyduğu durumlara uygundur; ancak kanıt yalnızca yanıt veren öğrencileri temsil edebilir.
Gözlem, bir görev sırasında görülebilir performansı veya davranışı yakalar; yazılı yanıt, kısa sınav veya anket ise daha fazla öğrenciden incelenebilir yanıtlar sağlayabilir; hedef öğrencilerden bir beceriyi veya uygulamayı göstermelerini gerektirdiğinde performans görevi daha uygundur.
İlgili ders koşulları arasında mevcut zaman, yanıt kapsamı, görev talepleri ve ortaya çıkan kanıtın hedefe göre yorumlanıp yorumlanamayacağı yer alır.
| Değerlendirme yöntemi | Üretilen kanıt | Uygun kullanım | Pratik sınırlama |
|---|---|---|---|
| Soru sorma | Sözlü yanıtlar, açıklamalar veya akıl yürütme | Anında yanıtın yararlı olduğu durumlarda öğretim sırasında seçili öğrenci düşüncesini kontrol etme | Yalnızca bazı öğrenciler yanıt verdiğinde yanıt kapsamı sınırlı kalabilir |
| Gözlem | Görülebilir eylemler, süreçler veya performans | Öğretmenin bir öğrencinin bir görevi nasıl yaptığını veya bir süreci nasıl uyguladığını incelemesini gerektiren hedefler | Yorumlama, performans sırasında gözlemlenebilen özelliklerle sınırlıdır |
| Yazılı yanıt | İncelenebilir yazılı yanıtlar, açıklamalar veya çözümlü yanıtlar | Amaçlanan bilgi veya akıl yürütmeye göre gözden geçirilebilecek bireysel kanıt toplama | Öğrencilerin yanıtı üretmesi ve öğretmenin yanıtı yorumlaması için yeterli ders zamanı gerektirir |
| Kısa sınav veya anket | Ortak bir soru setine verilen yanıtlar | Sorular gereken kanıtla eşleştiğinde birden fazla öğrenci genelinde yanıt kapsamı elde etme | Kanıt, seçilen soruların öğrencilerin göstermesine izin verdiği şeyle sınırlıdır |
| Performans görevi | Gözlemlenebilir uygulama, ürün veya görev performansı | Öğrencilerden bilgiyi uygulamalarını veya bir beceriyi performans yoluyla göstermelerini gerektiren hedefler | Kısa yanıt yöntemine göre daha fazla ders zamanı ve gözlem gerektirebilir |
Hiçbir değerlendirme yöntemi her ders hedefine veya sınıf koşuluna uymaz.
Bir yöntem, teknik popüler olduğu için veya daha fazla teknik mevcut olduğu için değil, ortaya çıkardığı kanıt amaçlanan öğrenmeyi yorumlamak için uygun olduğu ve ders koşulları altında toplanması pratik olduğu için seçilmelidir.
Öğrenmeyi Gözlemlenebilir Kılan Görevleri Seçin
Değerlendirme görevi, öğrenciden değerlendirilen bilgi veya beceriyi gerçekten göstermesini istemelidir; böylece öğrenci eylemi amaçlanan öğrenmeye ilişkin gözlemlenebilir kanıt üretir.
Görev talebi öğrenme hedefiyle uyumlu olmalıdır: hatırlama hatırlamayı ortaya çıkarmalı, açıklama bir açıklama gerektirmeli, uygulama öğrencilerden bildiklerini uygulamalarını gerektirmeli ve performans amaçlanan performansı gerektirmelidir.
Karşılaştırma, görev talebini değiştirmenin öğretmenin kullanabileceği kanıtı nasıl değiştirdiğini gösterir.

Yalnızca etkinlik
Bir olayın nedenlerine ilişkin kartları sıralamak katılımı ve tamamlamayı gösterebilir; ancak öğrencinin nedensel ilişkileri açıklayıp açıklayamadığını tek başına ortaya koymayabilir.
Kanıt üreten görev
Öğrencinin nedenleri sıraladıktan sonra seçilen iki neden arasındaki ilişkiyi açıklaması, gözlemlenebilir açıklama kanıtı üretir. Benzer biçimde, hedef bir yordamın uygulanmasıysa öğrenciden yordamı gerçekleştirmesi istenmelidir.
Pratik sonuç: Görev talebi, hedefin istediği performansı doğrudan öğrenciden istemelidir.
Ortaya çıkan kanıt, öğretmenin amaçlanan öğrenmeye dair çıkarımını destekler; ancak tek bir değerlendirme görevinden elde edilen kanıt, her bağlamda öğrenmenin kanıtı olarak görülmemelidir.
Derste Değerlendirmenin Ne Zaman Yapılacağına Karar Verin
Değerlendirme zamanlaması, kanıtın desteklemesi gereken öğretim kararını ve öğretmenin bu kanıta hâlâ yanıt verebileceği ders aşamasını yansıtmalıdır.
Her ders, dersin başlangıcında, öğretim sırasında ve dersin sonunda değerlendirme gerektirmez; yalnızca yararlı bir karara hizmet eden kontrol noktalarını planlayın.
Üç ders aşaması, kanıt toplamak ve kanıta yanıt vermek için farklı fırsatlar sunar.
Dersin başlangıcındaki bir kontrol noktası, yeni öğretimden önce ön bilgiyi ortaya koyabilir; öğretim sırasındaki bir kontrol, uyarlama hâlâ mümkünken biçimlendirici kanıt sağlayabilir; dersin sonundaki bir kontrol noktası ise öğrencilerin neyi gösterebildiğini doğrulayabilir ve takip çalışmasına yön verebilir.
Bunlar sabit bir program değil, koşullu değerlendirme noktalarıdır.
- Dersin başlangıcı: Ön bilgiye dair kanıtı, hazırbulunuşluk kararına yön verebileceği durumlarda toplayın; örneğin yeni öğretimden önce ön koşul bilgisinin ele alınması gerekip gerekmediği.
- Öğretim sırasında: Biçimlendirici bir kontrolü, kanıtın öğrenme sürerken geri bildirime, bir öğretim uyarlamasına veya sonraki adıma yön verebileceği durumlarda planlayın.
- Dersin sonu: Öğrencilerin bağımsız olarak neyi gösterebildiğinin doğrulanması takip çalışmasına yön verebileceği durumlarda kanıt toplayın; bu kontrol noktası değerlendirmeyi kendiliğinden düzey belirleyici hale getirmez.
Bir ders, öğrenme hedefine, kanıtın amacına ve öğretmenin anlamlı bir yanıt fırsatına sahip olup olmadığına bağlı olarak bir, iki veya üç değerlendirme noktasının tümünü kullanabilir.
Yalnızca kanıtı gerçek bir öğretim kararına yön verebilen, ilerlemeyi doğrulayabilen veya uygun takip çalışmasını belirleyebilen kontrol noktalarını seçin.
Dersin Başlangıcında Ön Bilgiyi Kontrol Edin
Ön bilgi kontrolü, ön bilgiye, olası bir kavram yanılgısına veya hazırbulunuşluğa dair kanıt öğretimin nasıl başlayacağını değiştirebilecekse yararlıdır.
Yanıt, not veya yetenek kanıtı olarak hizmet etmek yerine bir öğretim uyarlamasını destekleyebildiğinde, hatırlama sorusu, yönlendirme, kısa yazılı yanıt veya hızlı anket gibi kısa bir açılış kontrolü kullanın.
Ön bilgi kanıtı neyi değiştirir?
Önceki öğrenmeye bağlı bir kavramı tanıtmadan önce kısa bir hatırlama sorusu, öğrencilerin başlangıç bilgisine dair hızlı kanıt sağlayabilir.
Ön koşul zayıfsa
Ön koşul bilgisini kısa biçimde gözden geçirin veya açıklamayı güçlendirin.
Hazırbulunuşluk yeterliyse
Açılış öğretimini hızlandırmak veya doğrudan sonraki adıma geçmek desteklenebilir.
Yanıtlar karışık ya da kavram yanılgısı içeriyorsa
Açıklamayı veya açılış örneğini uyarlayın; tek bir kısa yanıtın eksik kanıt sağlayabileceğini göz önünde bulundurun.
Akış: ön bilgi → kanıt → yorum → yalnızca kanıt gerektiriyorsa öğretim uyarlaması.
Biçimlendirici Kontrolleri, Sonuçların Sonraki Öğretim Adımına Yön Verebildiği Yere Yerleştirin
Biçimlendirici bir kontrol, kanıtın sonraki öğretim adımını hâlâ etkileyebildiği bir karar noktasından önce yerleştirilmelidir; örneğin devam etme, açıklığa kavuşturma, yeniden öğretme veya görevi uyarlama kararı.
Kontrol noktası, kanıt durumu öğretmen sonraki eyleme geçmeden önce yorumlanabildiğinde yararlıdır.
Kanıt durumunu sonraki adıma bağlayın
Kanıt yeterliyse
Planlanan öğretim adımına devam edin.
Kanıt kısmi veya karışıksa
Açıklığa kavuşturun veya ek bir kısa yoklama ile kanıtı tamamlayın.
Belirgin bir yanlış anlama varsa
Yeniden öğretmeyi veya görevi uyarlamayı değerlendirin.
Belirsizlik kuralı: Kanıt eksik veya belirsizse yorumu geçici tutun; büyük bir öğretim uyarlamasından önce ek kanıt toplayın.
Örneğin, ders ortasındaki bir yanıt öğrencilerin ana fikri anladığını ancak bir bölümle ilgili bir kavram yanılgısını paylaştığını gösteriyorsa, öğretmen tüm kavramı yeniden öğretmek yerine devam etmeden önce o noktayı açıklığa kavuşturabilir.
Doğrulama Gerektiğinde Ders Sonu Kanıtı Toplayın
Ders sonu kanıtı, öğretmenin öğrencilerin o noktada neyi gösterebildiğini doğrulaması ve sonucu takip çalışmasını planlamak için kullanması gerektiğinde yararlıdır.
Kanıt, final görevi amaçlanan hedefi yansıttığında ve öğrencinin yanıtı ilgili başarı ölçütlerine göre değerlendirilebildiğinde en yorumlanabilir haldedir.
Örneğin, bir final görevi, öğrencilerin amaçlanan hedefin odaklandığı kavrama dair kısa bir açıklama yaptığı bir çıkış yanıtı isteyebilir.
Başarı ölçütlerini karşılayan bir açıklama, o noktada ders öğrenmesine dair kanıt sağlar ve sonraki derste takip çalışmasını destekleyebilir; eksik veya tutarsız bir yanıt ise nerede açıklığa kavuşturmaya veya ek kanıta ihtiyaç duyulabileceğini gösterebilir.
Değerlendirme Planını Ders Şablonuna Kaydedin
Ders planındaki değerlendirme kaydı, öğretmenin ders sırasında hızlıca kullanabileceği kısa bir karar kaydı olmalıdır; yalnızca “değerlendirme yapılacak” demek yerine planın temel bileşenlerini görünür kılmalıdır.
Değerlendirme alanını, tam değerlendirme gerekçesini yeniden üretmek yerine öğretmenin öğretim sırasında kullanabileceği kadar kısa tutun.
- Ders aşaması
- Değerlendirmenin başlangıçta, öğretim sırasında veya ders sonunda hangi noktada yapılacağını belirtin.
- Yöntem
- Kanıtı ortaya çıkaracak soru, gözlem, yazılı yanıt, kısa sınav, anket veya performans görevi gibi yöntemi yazın.
- Beklenen kanıt
- Öğrencinin üretmesi veya göstermesi gereken gözlemlenebilir yanıtı, ürünü, kararı ya da performansı belirtin.
- Başarı ölçütleri
- Kanıtta hangi özelliklerin amaçlanan öğrenmeyi göstereceğini, öğrenme hedefindeki terminolojiyle açıkça yazın.
- Olası öğretim yanıtı
- Yalnızca yararlıysa ve şablon destekliyorsa, kanıtın sonucuna göre verilebilecek kısa takip veya uyarlama notunu ekleyin.
Tam alan adları ve her kontrolün resmi bir kayıt notu gerektirip gerektirmediği şablona ve yerel gerekliliklere göre değişebilir.
Örneğin, kısa bir değerlendirme kaydı şunları içerebilir: rehberli uygulama sırasında; kısa açıklama; öğrencinin hedef ilişkiyi açıklayabildiğine dair kanıt; amaçlanan açıklamaya dayalı başarı ölçütleri; kanıt eksikse ilişkiyi açıklığa kavuşturmaya yönelik öğretim yanıtı.
Kayıt, öğretmenin uzun bir anlatı okumadan ders aşamasını, değerlendirme yöntemini, beklenen kanıtı, başarı ölçütlerini ve olası yanıtı hızlıca belirleyebildiğinde kullanılabilir.
Yöntemi, Kanıtı ve Başarı Ölçütlerini Kaydedin
Bir değerlendirme kaydı, yöntemi, beklenen kanıtı ve bu kanıtı öğrenme hedefine göre değerlendirmek için kullanılan başarı ölçütlerini belirtmelidir.
Öğretmenin ne yapacağını, öğrencilerin neyi üreteceğini veya göstereceğini ve kanıtın nasıl değerlendirileceğini birbirinden ayırmak, kaydı yorumlamayı destekleyecek kadar belirli kılar.
| Yöntem | Beklenen kanıt | Başarı ölçütleri | Takip notu |
|---|---|---|---|
| Kısa yazılı açıklama | Öğrenci, ders hedefinde belirlenen iki neden arasındaki ilişkiyi açıklar | Açıklama her iki nedeni de belirtir ve birinin diğeriyle nasıl ilişkili olduğunu ifade eder | İlişki belirsizse nedensel bağlantıyı açıklığa kavuşturun ve yeniden kontrol edin |
Bu örnekte değerlendirme kaydı, "değerlendirme" veya "anlamayı kontrol etme" gibi belirsiz bir etiket kullanmak yerine gözlemlenebilir kanıtı kaydeder.
Başarı ölçütleri kanıtı yorumlamaya bağlar; takip notu ise yalnızca öğretmenin sonuca göre hareket etmesine yardımcı olduğu durumlarda olası bir yanıtı kaydeder.
Tam alan adları ders planı biçimleri arasında değişebilir; bu yüzden rutin ayrıntıları gereğinden fazla belgelemek yerine ifadeyi değerlendirme kararına özgü tutun.
Değerlendirme Planını Uyum ve Yapılabilirlik Açısından Kontrol Edin
Öğretimden önce planı doğrulamak, değerlendirmenin ders hedefiyle uyumlu olduğunu, başarı ölçütlerine göre yorumlanabilir kanıt ürettiğini ve ders koşulları içinde yapılabilir olduğunu kontrol etmektir.
Uyum ve yorumlanabilirlik birincil kontrollerdir; zamanlama, yanıt kapsamı ve iş yükü ise planın amaçlandığı gibi yürütülüp kullanılıp kullanılamayacağını belirler.
Kontrol listesi, uyum kontrollerini yapılabilirlik kontrollerinden ayırır; böylece bir sorun, gerektirdiği revizyona kadar izlenebilir.
Ders hedefiyle ilgisiz kanıt üreten bir yöntem uyum sorununa işaret ederken, mevcut ders süresi içinde tamamlanamayan veya yorumlanamayan bir kontrol yapılabilirlik sorununa işaret eder.
- Uyum — hedef eşleşmesi: Değerlendirmenin ders hedefinde belirtilen bilgiyi veya beceriyi ortaya çıkarıp çıkarmadığını kontrol edin; farklı bir yeteneğe dair kanıt bir soruna işaret eder ve değerlendirme görevinin veya yönteminin gözden geçirilmesini gerektirir.
- Uyum — kanıt niteliği: Beklenen kanıtın, amaçlanan öğrenmenin yorumlanmasını destekleyecek kadar ilgili ve gözlemlenebilir olup olmadığını kontrol edin; yalnızca katılımı veya tamamlamayı gösteren kanıt, daha bilgilendirici bir öğrenci yanıtı gerektirir.
- Uyum — başarı ölçütleri: Başarı ölçütlerinin, kanıtın hangi özelliklerinin amaçlanan performansı göstereceğini belirtip belirtmediğini kontrol edin; planlanan yanıta uygulanamayan ölçütler öğretimden önce açıklığa kavuşturulmalıdır.
- Uyum — yorumlanabilirlik: Öğretmenin ortaya çıkan kanıtı anlamlı bir öğretim kararına bağlayıp bağlayamadığını kontrol edin; aynı yanıt birbiriyle çelişen birkaç yorumu destekleyebiliyorsa yönlendirmeyi, ölçütleri veya kanıt kaynağını gözden geçirin.
- Yapılabilirlik — zamanlama: Değerlendirmenin mevcut ders aşaması içinde tamamlanıp yorumlanıp yorumlanamayacağını kontrol edin; yapılamıyorsa değerlendirme amacını koruyarak kontrolü kısaltın, yeniden konumlandırın veya değiştirin.
- Yapılabilirlik — yanıt kapsamı: Planlanan yanıtların, öğretmenin vermeyi amaçladığı karar için yeterli ilgili kanıt sağlayıp sağlamadığını kontrol edin; mevcut yanıtlar bu kararı desteklemez durumda bırakıyorsa kanıtın nasıl toplanacağını gözden geçirin.
- Yapılabilirlik — iş yükü: Kanıtı toplamanın ve yorumlamanın ders koşulları içinde yönetilebilir olup olmadığını kontrol edin; iş yükü zamanında yorumlamayı veya yanıt vermeyi engelliyorsa, gereken kanıtı zayıflatmadan toplama veya kayıt sürecini basitleştirin.
Başarısız bir uyum veya yorumlanabilirlik kontrolü revizyon gerektirir; çünkü aksi halde değerlendirme, amaçlanan soruyu yanıtlayamayan kanıt üretebilir; yapılabilirlik kaygıları ise ders koşulları yararlı toplamayı veya yanıtı engellediğinde düzeltme gerektirir.
Bu değerlendirmeye özgü kontrollerin tamamlanması yalnızca değerlendirme hazırlığını ortaya koyar; daha geniş ders hazırlığı, değerlendirme planının dışındaki etkenlere de bağlıdır.
Hedefler, Kanıtlar ve Değerlendirme Yöntemleri Arasındaki Uyuşmazlıkları Düzeltin
Değerlendirme uyumu uyuşmazlığı, yöntem belirtilen öğrenme hedefinden farklı bir beceri veya çıktıya dair kanıt ürettiğinde ya da kanıt amaçlanan öğrenme çıkarımını desteklemediğinde ortaya çıkar.
Düzeltme, yalnızca konu benzerliğine dayanmak yerine kanıtın amaçlanan öğrenmeyi doğrudan yansıtması için yöntemi veya görevi gözden geçirmektir.
| Uyuşmazlık | Sonuç | Tanıma ipucu | Düzeltme |
|---|---|---|---|
| Hedef açıklama gerektirir, ancak değerlendirme yöntemi öğrencilerden yalnızca doğru bir yanıt seçmelerini ister. | Kanıt, seçim doğruluğunu gösterir ancak amaçlanan açıklamayı ortaya koymaz. | Öğrenci, hedefte belirtilen ilişkiyi veya akıl yürütmeyi açıklamadan görevi tamamlayabilir. | Yanıtın amaçlanan kanıtı ortaya çıkarması için kısa bir açıklama gerekliliği ekleyin. |
| Hedef bir yordamın uygulanmasını gerektirir, ancak değerlendirme öğrencilerden yordamı tanımlamalarını ister. | Kanıt, amaçlanan uygulama becerisi yerine betimleyici bilgiyi yansıtır. | Yordamı gerçekleştirmeden veya uygulamadan doğru bir yanıt üretilebilir. | Öğrencilerin yordamı uygun bir ders düzeyindeki problemde veya performansta uygulaması için görevi gözden geçirin. |
| Hedef bir ilişkiyi belirlemeyi gerektirir, ancak toplanan kanıt yalnızca görev tamamlamayı kaydeder. | Kanıt, ilişkinin anlaşılıp anlaşılmadığına dair bir çıkarımı desteklemek için yetersiz olabilir. | Kayıt, etkinliğin tamamlandığını gösterir ancak öğrencinin hangi ilişkiyi belirlediğini göstermez. | Amaçlanan ilişkiyi ifade eden veya gösteren gözlemlenebilir bir yanıt gerektirin. |
Örneğin, bir görevi bir olayın doğru nedenini seçmekten, nedeni seçip olayla ilişkisini açıklamaya değiştirmek, öğrenme hedefi tanıma yerine açıklama gerektirdiğinde bir uyuşmazlığı düzeltebilir.
Diğer uyum hataları, değerlendirme yönteminin hedefte belirtilen beceriyi ölçüp ölçmediği ve ortaya çıkan kanıtın amaçlanan çıkarımı destekleyip desteklemediği sorularak teşhis edilebilir.
Farklı bir beceriyi ortaya koyan veya yetersiz kanıt gösteren bir tanıma ipucu, varsayılan olarak hedefin yeniden yazılması yerine görevin, yöntemin veya beklenen yanıtın gözden geçirilmesini önerir.
Düzeltici ilke, öğrenme hedefinden kanıta ve değerlendirme yöntemine uzanan tutarlılığı yeniden sağlamaktır.
Derste Yürütülemeyen veya Yorumlanamayan Değerlendirmeleri Gözden Geçirin
Bir değerlendirme amaçlanan öğrenmeyle uyumlu olabilir; ancak zaman talebi, kanıt hacmi, yanıt kapsamı veya belirsiz ölçütler ders koşullarında uygulamayı ya da yorumlamayı zorlaştırıyorsa yine de bir yapılabilirlik sorunu vardır.
Bu durumda gözden geçirme, öğrenme hedefini değiştirmek yerine amaçlanan kanıtı korurken pratik kısıtlamayı azaltmalıdır.
- Aşırı zaman talebi: Değerlendirmeyi uygulamak, amaçlanan öğretim kararının izin verdiğinden daha fazla mevcut ders aşamasını kullanıyorsa zaman talebi yapılabilirliği sınırlar. Yanıtı kısaltarak veya yorumlama için gereken bölümü korurken temel kanıtı örnekleyerek yöntemi gözden geçirin.
- Aşırı kanıt hacmi: Öğretmen, amaçlanan sonraki öğretim adımından önce makul olarak incelenebilecekten daha fazla kanıt topluyorsa kanıt hacmi yorumlamayı geciktirir. Kaydedilen miktarı azaltın veya yanıtı o karar için gereken kanıta odaklayın.
- Belirsiz ölçütler: Beklenen özellikler açık olmadığı için benzer öğrenci yanıtları farklı şekillerde yorumlanabiliyorsa belirsiz ölçütler kanıtın anlamını gizler. Gereksiz değerlendirme yükü eklemeden öğretmenin amaçlanan öğrenmenin gösterilip gösterilmediğini ayırt edebilmesi için yanıt ölçütlerini açıklığa kavuşturun.
- Yetersiz yanıt kapsamı: Kanıt, amaçlanan sınıf düzeyindeki kararı desteklemek için çok az öğrenciden veya yanıttan geliyorsa yanıt kapsamı bu kullanım için yetersiz olabilir. Kanıtın, öğretmenin hakkında karar vermesi gereken öğrencileri daha iyi temsil etmesi için katılım düzenini veya toplama yöntemini gözden geçirin.
- Sonuçlar çok geç ulaşıyor: Kanıt, bilgilendirmesi amaçlanan öğretim kararından sonrasına kadar toplanamıyor veya yorumlanamıyorsa değerlendirme amaçlanan bu ders içi amaca hizmet edemez. Amaçlanan öğrenmeyi değerlendirmek için gereken kanıtı korurken, yorumlanabilir kanıtın ilgili karardan önce mevcut olması için değerlendirmeyi basitleştirin veya yeniden konumlandırın.
Örneğin, yazılı bir yanıt ders hedefiyle uyumlu ancak sonraki öğretim adımından önce yorumlanamayacak bir kanıt hacmi üretiyorsa, öğretmen yalnızca o karar için gereken temel yanıtı isteyecek şekilde gözden geçirebilir.
Kabul edilebilir zamanlama, iş yükü ve yanıt kapsamı ders koşullarına ve kanıtın desteklemesi gereken karara bağlıdır; bu yüzden gözden geçirme, yürütmeyi veya yorumlamayı zorlaştıran kısıtlamayı hedeflemelidir.
Bir değerlendirmeyi basitleştirmek, yalnızca uyumu ve amaçlanan kanıtı korurken gereksiz zamanı, iş yükünü veya belirsizliği azalttığında yararlıdır.